(บทความโดย นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง)
ภาพหน้ากาก ชนิด N95 สำหรับคนที่ดูแลคนไข้ใกล้ชิด ออกแบบให้กรองละอองฝอยจากการไอ-จามขนาดเล็กได้ การสวมต้องกดให้แนบชิด-ติดใบหน้า เพื่อลดลมรั่วเข้าด้านข้าง โดยเฉพาะบริเวณใกล้จมูก-ปาก [ CDC ]
หน้ากาก ปิดปาก-จมูกทั่วไปกรองฝุ่นหยาบได้ แต่กรองละอองฝอยจากการไอ-จามไม่ได้ เนื่องจากมีลมรั่วด้านข้าง โดยเฉพาะบริเวณรอบๆ จมูก และผ้าทั่วไปมีช่องว่างระหว่างใยผ้าค่อนข้างห่าง
…
หน้ากากที่ ให้คนไข้สวมใช้หน้ากากทำด้วยผ้าได้ เนื่องจากกลไกหลัก คือ ให้ความเร็วลมจากการไอ-จาม ซึ่งเร็วหลายสิบกิโลเมตรต่อชั่วโมง (เริ่มต้นที่มากกว่า 25 เมตรต่อวินาที หรือ 90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) แล้วลดความเร็วลงอย่างรวดเร็ว ไม่ใช่การกรอง [ chestjournal ]
ควรเปลี่ยนหน้ากากทุกๆ 4 ชั่วโมง เพื่อลดการสะสมความชื้น และป้องกันไม่ให้หน้ากากกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค [ CDC ]; [ ผ้าปิดปาก-จมูก1 ]; [ 2 ]
ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC) แนะนำว่า วิธีที่ได้ผลในการป้องกันไข้หวัดใหญ่เม็กซิโก หรือหวัด 2009 ได้แก่
- (1). ล้างมือบ่อยๆ ใช้น้ำกับสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์
- (2). ปิดปาก-จมูกด้วยกระดาษทิชชูเมื่อไอหรือจาม
- (3). ถ้าหากระดาษทิชชูไม่ได้… ให้ยกแขนขึ้น ใช้ท่อนแขนปิดปาก-จมูก อย่าใช้มือปิดปาก-จมูก เพื่อป้องกันการทำให้มือปนเปื้อนเสมหะ น้ำมูก น้ำลาย ซึ่งจะไปจับโน่นจับนี่่ ทำให้โรคแพร่กระจายไปสู่คนอื่นได้เร็ว และอาจทำให้ติดหวัด ไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่จากคนอื่นที่ติดมากับมือได้
- (4). อย่าใช้มือสัมผัสตา จมูก ปาก และบริเวณรอบๆ ตา-จมูก-ปาก, ถ้าัึคันไม้คันมือขึ้นมาจริงๆ ให้ล้างมือด้วยสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์ก่อนสัมผัสทุกครั้ง
- (5). คนที่มีอาการคล้ายไ้ข้หวัดใหญ่ (influenza-like illness / ILI) ควรพักอยู่กับบ้าน เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อ ไม่เดินทาง 7 วันหลังมีอาการวันแรก หรือหลังอาการหายดี 24 ชั่วโมงขึ้นไป แล้วแต่กรณีใดจะนานกว่า (สรุปคือ ให้พัก 8 วันขึ้นไป)
- (6). หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับคนที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) ในระยะ 6 ฟุต หรือ 2 เมตร
- (7). คนที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) ไม่ควรเข้าไปในห้องแอร์ ที่ที่อากาศระบายไม่ดี หรือมีคนแออัด เช่น สถานีขนส่งมวลชน ไม่ไปชุมชนในที่มีคนมาก ฯลฯ
…
อาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (influenza-like illness / ILI) ได้แก่ ไข้ + ไอหรือเจ็บคอ และอาจมีอาการอื่นๆ ได้แก่ น้ำมูกไหล ปวดเมื่อยตามตัว ปวดหัว หนาวสั่น อ่อนเพลีย คลื่นไส้-อาเจียน และท้องเสีย
CDC ไม่แนะนำให้คนทั่วไปสวมหน้ากากปิดปาก-จมูก (mask), เหตุผล สำคัญ คือ ละอองฝอยจากการไอหรือจามมีขนาดเล็กกว่าช่องว่างในหน้ากากทั่วๆ ไป และหน้ากากปิดปาก-จมูกมักจะมีช่องว่างระหว่างจมูกกับใบหน้า ทำให้อากาศผ่านเข้าไปได้
…
การให้คนที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) สวมหน้ากากปิดปาก-จมูกช่วยลดการแพร่กระจายเชื้อไปยังคนอื่นได้
เนื่องจากความเร็วลมจากการไอหรือ จามที่เร็วหลายสิบกิโลเมตรต่อชั่วโมงจะกระแทกหน้ากาก หรือผ้าปิดปาก-จมูกทันที เกิดกระแสลมวน (turbulent flow) ทำให้ฝุ่นละอองตกลงใกล้ตัว แทนที่จะกระจายไปไกล
…
คนที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) มีส่วนช่วยชาติ ลดการระบาดของโรคได้ดังต่อไปนี้
- (1). ใส่หน้ากากปิดปาก-จมูก และเปลี่ยนทิ้งทุก 4 ชั่วโมง (เพื่อป้องกันเชื้อแบคทีเรียเติบโตบนหน้ากาก)
- (2). ใช้กระดาษทิชชู หรือท่อนแขน (อย่าใช้มือ) ปิดปาก-จมูก ทุกครั้งที่ไอ
- (3). ไอให้ไกลจากคนอื่นให้เกิน 6 ฟุต หรือ 2 เมตร
- (4). พักอยู่กับบ้าน 7 วันหลังมีอาการ และพัก
- (5). อย่าเข้าไปในห้องหรืออาคารติดแอร์ ที่ที่คนอยู่กันใกล้ชิด และไม่เดินทาง
- (6). กินยาแก้ภูมิแพ้ หรือยาลดน้ำมูกตามที่หมอแนะนำ เพื่อลดการไอ
- (7). ล้างมือด้วยสบู่ หรือถูมือด้วยเจลแอลกอฮอล์ทุกครั้งหลังไอ-จาม, หลังเข้าห้องน้ำ, ก่อนกินอาหาร-ดื่มน้ำ, ก่อนและหลังสัมผัสใบหน้า-ตา-จมูก-ปาก
…
คนที่มีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ (ILI) ควรป้องกันตัวเองจากคนอื่นที่มีอาการไอ-จาม และล้างมือให้บ่อยขึ้นด้วย
เนื่องจากถ้าติดเชื้อหลายชนิด พร้อมๆ กัน หรือติดเชื้อหลายชนิดในเวลาใกล้เคียงกัน อาการอาจทรุดหนักลงได้ (โรคกลุ่มหวัด ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่มีหลายร้อยสายพันธุ์ขึ้นไป)
…
ต่อไปคือ ใครต้องระวังหวัด 2009 หรือไข้หวัดใหญ่มากเป็นพิเศษ คำตอบคือ
- (1). เด็กต่ำกว่า 5 ปี
- (2). คนสูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
- (3). เด็กหรือวัยรุ่นต่ำกว่า 18 ปีที่มีโรคประจำตัว และต้องใช้ยาแอสไพรินต่อเนื่อง
- (4). คนท้อง
- (5). คนที่มีโรคหอบหืด โรคเรื้อรัง (ปอด หัวใจ-หลอดเลือด ตับ โรคเลือด ระบบประสาท เบาหวาน ฯลฯ)
- (6). คนทำงานในสถานพยาบาลโรคเรื้อรัง หรือสถานดูแลเด็ก-คนชรา-โรคเรื้อรัง
…
ถ้าหน่วยงาน โรงงาน สถานศึกษา โรงพยาบาล และบ้านเรือนช่วยกันรณรงค์เรื่องล้างมือด้วยสบู่ เช่น เตรียมอ่างล้างมือและสบู่ไว้พร้อมก่อนเข้าบ้าน-หน่วยงานทุกแห่ง ฯลฯ จนเกิดเป็นวัฒนธรรมใหม่ในการป้องกันโรคได้
เมืองไทยจะพัฒนาไปเป็นชาติที่มีสุขภาพดี (healthy nation)… คนจะมาเที่ยวเมืองไทยมากขึ้นในระยะยาว เพราะนักท่องเที่ยวจำนวนมากชอบโทษว่า ท้องเสียเป็นผลจากอาหารเป็นพิษ
…
ความจริง คือ ท้องเสียส่วนหนึ่งเกิดจากโรคไวรัสลำไส้อักเสบ หวัด ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะหวัด 2009 พบว่า มีอาการไม่สบายในท้อง ท้องอืด แน่นท้อง ปวดท้อง ท้องเสียได้บ่อย
ถ้านักท่องเที่ยวมาไทยแล้วท้องไม่เสีย และไปไหนก็เห็นคนไทยล้างมือด้วยสบู่บ่อยๆ จะเกิดความมั่นใจว่า บ้านนี้เมืองนี้เป็นเมือง “สะอาด” และบอกต่อ ซึ่งช่วยโฆษณาประชาสัมพันธ์ให้เมืองไทยได้ดีมากต่อไป
…
ถึงตรงนี้… ขอให้พวกเรามีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
…
> Thank CDC; [ chestjournal ]; latimes; [ ผ้าปิดปาก-จมูก ] ; [ แผ่นปิดปาก-จมูก ]; [ ทำอย่างไรอยู่รอดปลอดภัยจากหวัด2009+การรับน้องใหม่ ]; [ ไอ 1 ครั้งแพร่เชื้อได้ 150 คน ]
ที่มา
- Thank CDC > Interim recommendations for facemask and respirator use to reduce novel influenza A (H1N1) virus transmission. May 29, 2009.
- Thank latimes > Shari Roan. Do face masks help prevent swine flu infection? April 28, 2009.
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ โรงพยาบาลห้างฉัตร ลำปาง สงวนลิขสิทธิ์. ยินดีให้นำไปเผยแพร่โดยอ้างอิงที่มาได้. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า >
> 11 กรกฎาคม 2552. - ข้อมูล ทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.
No related posts.
